Zdzisław Harlender

Zdzisław Harlender – życie i twórczość

Zdzisław „Lubomir” Harlender to postać, która wyróżniała się w polskim życiu społecznym i kulturalnym w okresie międzywojennym. Urodził się 15 czerwca 1898 roku w Krakowie, gdzie spędził swoje dzieciństwo i młodość. Jako syn Stanisława, Harlender dorastał w atmosferze patriotyzmu i zaangażowania społecznego. Jego życie to historia złożona z pasji do lotnictwa, działalności publicystycznej oraz poszukiwań w obszarze neopogaństwa. Zmarł tragicznie 11 września 1939 roku w Warszawie, gdzie został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Wczesne lata i służba wojskowa

Po ukończeniu Wyższej Szkoły Realnej w Tarnowie w 1917 roku, Harlender został powołany do armii Austro-Węgier. To był czas, kiedy młody człowiek musiał stawić czoła wojennym realiom I wojny światowej. W 1918 roku brał udział w obronie Lwowa, gdzie odniósł rany. Po powrocie do zdrowia w 1919 roku zgłosił się ochotniczo do Wojska Polskiego, gdzie rozpoczął swoją karierę lotniczą jako członek II Grupy Lotniczej w Krakowie.

W lutym 1920 roku ukończył Niższą Szkołę Pilotów, co otworzyło przed nim nowe możliwości. W trakcie szkolenia pełnił rolę obserwatora oraz chronił lotnisko polowe. Jego ambicje sięgnęły wyższych poziomów, dlatego po ukończeniu Niższej Szkoły Pilotów kontynuował naukę w Wyższej Szkole Pilotów w Ławicy. Po zakończeniu służby wojskowej w maju 1921 roku, postanowił podjąć studia.

Studia i działalność zawodowa

Zdzisław Harlender kontynuował edukację, kończąc Państwową Szkołę Handlową we Lwowie w 1922 roku oraz studiując przez cztery semestry na Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. W tym czasie pracował jako nauczyciel oraz dziennikarz, co pozwoliło mu na rozwijanie swoich zainteresowań literackich i publicystycznych. W 1932 roku ukończył szkolenie w Szkole Podoficerskiej Piechoty w Zambrowie, a dwa lata później został mianowany podporucznikiem piechoty.

Twórczość literacka

Harlender był autorem wielu książek i broszur, które poruszały różnorodne tematy – od ekonomii po historię i politykę. Do 1939 roku opublikował pięć ważnych dzieł, które miały wpływ na myślenie społeczne i polityczne tamtego okresu. Jego pierwsze publikacje koncentrowały się na zagadnieniach ekonomicznych; „Manipulowana waluta wewnętrzna i pieniądz do wypłat międzynarodowych” oraz „Waluta o ustalonej sile nabywczej” są przykładami jego analitycznego podejścia do gospodarki.

W 1937 roku wydał książkę „Czciciele Dadźbóg Swarożyca”, w której przedstawił swoją wizję przedchrześcijańskiej Słowiańszczyzny oraz nadzieje na jej odrodzenie w przyszłości. To dzieło miało szczególne znaczenie dla ruchów neopogańskich w Polsce, a Harlender stał się jednym z ich przedstawicieli. Jego poglądy były jednak niezależne od innych grup narodowych oraz neopogańskich – był nacjonalistą i neopoganinem bez związków z ekstremalnymi ideologiami.

Ostatnią jego publikacją była broszura pt. „Polski dynamizm polityczny”, która zawierała m.in. kontrowersyjną wizję rozwiązania problemu żydowskiego poprzez emigrację. Ta tematyka wzbudziła wiele dyskusji i była świadectwem trudnych realiów politycznych Polski tamtej epoki.

Śmierć i dziedzictwo

Harlender był zmobilizowany do Wojska Polskiego we wrześniu 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny światowej. Jego los był tragiczny – poległ w Warszawie 11 września tego samego roku. Jego śmierć była stratą nie tylko dla rodziny, ale również dla środowisk intelektualnych i literackich, które mogły liczyć na jego twórczość oraz zaangażowanie na rzecz Polski.

Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, co świadczy o jego zasługach jako żołnierza i obywatela. Jego życie pozostaje przykładem młodzieńczej determinacji oraz pasji do działania na rzecz ojczyzny.

Podsumowanie

Zdzisław Harlender to postać wielowymiarowa – żołnierz, pilot oraz pisarz, który pozostawił po sobie ślad zarówno w polskiej literaturze, jak i historii wojskowości. Jego prace literackie są dowodem na to, jak silne były jego przekonania dotyczące polskiej tożsamości oraz duchowości Słowian. Mimo że jego życie zakończyło się tragicznie zaledwie na początku II wojny światowej, jego myśli dotyczące neopogaństwa oraz patriotyzmu pozostają aktualne do dziś. Harlender jest ilustracją tego, jak młody człowiek może wpisać się w historię swojego kraju poprzez pasję do wiedzy, walki o ideały oraz dążenie do odrodzenia duchowego narodu.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).