Kościół św. Józefa w Tczewie

Kościół św. Józefa w Tczewie

Kościół św. Józefa w Tczewie to wyjątkowa ceglana świątynia rzymskokatolicka, która została zbudowana w latach 1931–1936 w stylu modernistycznym. Jego historia związana jest z powstaniem parafii, która została wydzielona z parafii farnej, oraz z dążeniem lokalnej społeczności do stworzenia miejsca kultu, które mogłoby pomieścić rosnącą liczbę wiernych. Świątynia nie tylko pełni funkcje religijne, ale również stanowi ważny element architektoniczny regionu, będąc przykładem modernizmu w województwie pomorskim.

Historia parafii

Parafia św. Józefa w Tczewie została utworzona 1 stycznia 1916 roku, kiedy to wydzielono ją z parafii farnej. Pierwszym duszpasterzem nowej parafii był ks. Bernard Bączkowski, który zdecydował się na przebudowę domu czeladzi katolickiej przy ul. Gdańskiej na prowizoryczny kościół. W miarę upływu lat i rosnącej liczby wiernych, pojawiła się potrzeba budowy nowej świątyni. W 1927 roku parafię objął ks. Władysław Młyński, który zainicjował prace nad projektem nowego kościoła.

Budowa kościoła rozpoczęła się w lipcu 1931 roku i trwała pięć lat, aż do konsekracji, która miała miejsce 21 czerwca 1936 roku pod przewodnictwem biskupa Stanisława Okoniewskiego. Dzień przed konsekracją poświęcono nowy dzwon „Anna”, który stał się jednym z symboli kościoła.

Architektura i wnętrze

Projekt kościoła św. Józefa został stworzony przez poznańskiego architekta Stefana Cybichowskiego, który był znany ze swojego wkładu w architekturę modernistyczną. Świątynia wyróżnia się ceglaną fasadą oraz nowoczesnymi detalami architektonicznymi. Wnętrze kościoła charakteryzuje się jasnymi kolorami oraz bogato zdobionymi elementami, które przyciągają wzrok wiernych i gości.

Witraże zaprojektowali prof. Wiktor Gosieniecki oraz Józef Żmijewski, a pierwotna malatura została stworzona przez tego samego artystę. Organy w kościele zostały wykonane przez firmę W.Biernackiego z Warszawy i poświęcone w 1954 roku. Figury ołtarzowe są dziełem Ignacego Zelka z Torunia, a polichromię oraz stacje drogi krzyżowej namalował prof. Gosieniecki w latach 1952–1956.

Pamięć o ofiarach II wojny światowej

W bocznej kaplicy kościoła znajduje się tablica upamiętniająca około 170 parafian zamordowanych lub poległych podczas II wojny światowej. Tablice te mają ogromne znaczenie dla lokalnej społeczności i przypominają o tragicznych wydarzeniach tamtego okresu. Oprócz tego znajdują się tam tablice poświęcone kapłanom parafii – ks. Bączkowskiemu i ks. Prabuckiemu – którzy zostali zamordowani w czasie okupacji niemieckiej oraz grobowiec ks. prałata Władysława Młyńskiego, pierwszego duszpasterza parafii.

Organy i ich historia

Organy w kościele św. Józefa są nie tylko istotnym elementem liturgii, ale także ważnym dziełem rzemiosła artystycznego. Budowę organów rozpoczęto przed II wojną światową przez firmę Wacława Biernackiego, jednak kontynuacja prac była niemożliwa z powodu wybuchu wojny. Po zakończeniu działań wojennych organy zostały poświęcone w 1954 roku.

Pod koniec lat 60. XX wieku organy zostały rozbudowane przez firmę Józefa Moolina z Odr. W ramach rozbudowy dokonano demontażu stołu gry oraz montażu trzeciego manuału z dodatkowymi głosami, co znacznie wzbogaciło brzmienie instrumentu. Ostatni większy remont miał miejsce w 2006 roku, kiedy to prace przeprowadziła firma Józefa Kureckiego z Koźmina k. Skarszew.

Dzwony i ich znaczenie

Wieża kościelna skrywa trzy dzwony, które odgrywają ważną rolę w życiu parafialnym oraz lokalnej społeczności. Dzwony są nie tylko narzędziem do ogłaszania godzin liturgicznych, ale także nośnikiem tradycji i pamięci historycznej wspólnoty religijnej.

Warto zaznaczyć, że dzwon „Anna”, który został poświęcony tuż przed konsekracją kościoła, został zastąpiony nowym odpowiednikiem po tym, jak jego poprzednik uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej. Nowy dzwon stał się symbolem odrodzenia i nadziei dla mieszkańców Tczewa.

Zakończenie

Kościół św. Józefa w Tczewie to nie tylko miejsce kultu religijnego, ale również świadek historii miasta oraz jego mieszkańców. Jego architektura modernistyczna wpisuje się w kontekst rozwoju regionu pomorskiego na początku XX wieku, a bogate wnętrze oraz pamiątki historyczne czynią go ważnym punktem na mapie Tczewa.

Dzięki pracy wielu utalentowanych artystów oraz zaangażowaniu parafian udało się stworzyć przestrzeń, która nie tylko służy modlitwie, ale także kultywowaniu pamięci o ważnych wydarzeniach historycznych i osobach związanych z parafią.

Kolejne pokolenia wiernych będą mogły czerpać inspirację i wsparcie duchowe z tego miejsca, które jest żywym testamentem wiary i jedności lokalnej społeczności.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).