Dom przy ul. Bohaterów Getta 9 w Białymstoku

Dom przy ul. Bohaterów Getta 9 w Białymstoku

Dom przy ul. Bohaterów Getta 9 w Białymstoku to drewniany budynek, którego historia sięga 1924 roku. Obiekt, mimo że miał znaczenie historyczne związane z czasami II wojny światowej, został rozebrany w 2018 roku. W artykule tym przyjrzymy się bliżej historii tego miejsca, jego znaczeniu w kontekście białostockiego getta oraz okolicznościom związanym z jego rozbiórką.

Opis i architektura budynku

Budynek przy ul. Bohaterów Getta 9 był dwukondygnacyjnym obiektem drewnianym z charakterystycznym dwuspadowym dachem. Został wybudowany w 1924 roku jako dom mieszkalny. W ostatnich latach swojego istnienia stanowił pozostałość po ul. Kosynierskiej, która niegdyś była jedną z ważniejszych ulic w tej części Białegostoku. Budowla była typowym przykładem architektury mieszkaniowej z okresu międzywojennego, a jej drewniana konstrukcja wpisywała się w lokalny krajobraz urbanistyczny.

Znaczenie historyczne

W czasie II wojny światowej, podczas niemieckiej okupacji, dom stał się częścią białostockiego getta. Po utworzeniu getta w 1941 roku, wiele mieszkańców Białegostoku żydowskiego pochodzenia zostało zmuszonych do życia w skrajnie trudnych warunkach. Budynek przy ul. Bohaterów Getta 9 sąsiadował bezpośrednio z cmentarzem żydowskim, który został utworzony w tym okresie na terenie getta. Warto zaznaczyć, że białostockie getto było miejscem tragicznych wydarzeń, w tym masowych deportacji i likwidacji Żydów przez nazistów.

Pomnik upamiętniający ofiary getta

Przed rozbiórką budynek znajdował się tuż obok skweru z pomnikiem upamiętniającym ofiary białostockiego getta oraz powstanie, które miało miejsce w 1943 roku. Pomnik ten jest ważnym punktem na mapie pamięci o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej i stanowi symbol walki Żydów o przetrwanie oraz oporu przeciwko nazistowskiej okupacji. Obecność pomnika podkreśla znaczenie tego miejsca dla społeczności lokalnej oraz dla historii Żydów w Polsce.

Decyzja o rozbiórce

W 2018 roku zapadła decyzja o rozbiórce budynku przy ul. Bohaterów Getta 9. Właścicielem nieruchomości było miasto Białystok, które uzasadniło swoją decyzję złym stanem technicznym obiektu. Przed rozbiórką pojawił się pomysł przejęcia domu przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie, która planowała remont oraz utworzenie Muzeum Żydów. Jednakże ten pomysł spotkał się z oporem ze strony okolicznych mieszkańców, którzy podnosili kwestie bezpieczeństwa związane z pożarami, wynikającymi z drewnianej konstrukcji budynku.

Przeciwnicy rozbiórki i działania konserwatorskie

Decyzja o rozbiórce budynku wzbudziła kontrowersje i sprzeciw niektórych organizacji oraz mieszkańców miasta. Przedstawiciele Oddziału Białostockiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami wyrazili chęć ochrony tego obiektu, proponując złożenie wniosku do służb konserwatorskich o objęcie go ochroną zabytkową. Niestety, ich starania nie przyniosły rezultatu, a proces rozbiórki ruszył zgodnie z planem.

Rozbiórka i przyszłość terenu

W drugiej połowie grudnia 2018 roku rozpoczęła się rozbiórka domu przy ul. Bohaterów Getta 9. Po wyburzeniu planowano zagospodarowanie terenu pod parking, co wzbudziło dodatkowe kontrowersje dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i pamięci o tragicznym losie Żydów w Białymstoku. Mimo że budynek nie był już użytkowany, jego historia oraz związki z białostockim gettem pozostają ważnym elementem lokalnej tożsamości.

Zakończenie

Dom przy ul. Bohaterów Getta 9 to symbol wielu tragicznych wydarzeń związanych z historią Białegostoku i losami Żydów podczas II wojny światowej. Jego obecność była przypomnieniem o trudnych czasach i cierpieniach wielu ludzi. Rozbiórka budynku wywołała szereg emocji i dyskusji na temat ochrony pamięci historycznej oraz konieczności odpowiedniego upamiętnienia tych wydarzeń w przestrzeni miejskiej. Choć budynek już nie istnieje, jego historia powinna być pielęgnowana i przekazywana kolejnym pokoleniom jako przestroga przed powtarzaniem błędów przeszłości.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).